Το Δημογραφικό Πρόβλημα - Τι αναφέρει ο ιστορικός Πολύβιος
Πριν από 3 εβδομάδες
Ένα έθιμο που τείνει στις ημέρες μας να εκλείψει είναι αυτό της Κυρά Σαρακοστής. Το έθιμο αυτό το συναντούσαμε σε όλο τον ελλαδικό χώρο με διάφορες παραλλαγές. Σε όλες τις περιπτώσεις πάντως, χρησιμοποιούνταν ως ιδιότυπο ημερολόγιο που μετρούσε τις εβδομάδες της Μεγάλης Σαρακοστής.
Η κυρά Σαρακοστή στις περισσότερες περιοχές ήταν μια χάρτινη ζωγραφιά. Απεικόνιζε μια γυναίκα με σταυρωμένα χέρια, λόγω προσευχής, χωρίς στόμα, λόγω νηστείας, και με εφτά πόδια που αναπαριστούσαν τις επτά εβδομάδες της Μεγάλης Σαρακοστής. Κάθε Σάββατο έκοβαν ένα πόδι και έτσι ήξεραν πόσες βδομάδες νηστείας απέμεναν μέχρι το Πάσχα. Το Μεγάλο Σάββατο, έκοβαν και το τελευταίο πόδι. Αυτό το κομμάτι χαρτί το δίπλωναν καλά και το έκρυβαν σε ένα ξερό σύκο. Τοποθετούσαν το σύκο αυτό μαζί με άλλα, και σε όποιον το έβρισκε θεωρούνταν ότι του έφερνε γούρι. Σε κάποιες περιοχές το έβδομο «πόδι» τοποθετούνταν στο ψωμί της Ανάστασης. Και πάλι έφερνε γούρι σε όποιου την φέτα βρισκόταν το διπλωμένο χάρτινο «πόδι» της Κυρά Σαρακοστής.Σε άλλα μέρη της Ελλάδας η Κυρά Σαρακοστή δεν ήταν φτιαγμένη από χαρτί, αλλά από ζυμάρι. Το ζυμάρι φτιαχνόταν με αλεύρι, αλάτι και νερό. Η διαδικασία ήταν κι εδώ η ίδια όπως και με την χάρτινη. Μια τρίτη παραλλαγή του εθίμου θέλει την Κυρά Σαρακοστή φτιαγμένη από πανί και γεμισμένη με πούπουλα.Σημαντική διαφορά από τις υπόλοιπες έχει η Κυρά Σαρακοστή που έφτιαχναν στον Πόντο. Εκεί κρέμαγαν από το ταβάνι μια πατάτα ή ένα κρεμμύδι που πάνω του είχαν καρφωμένα εφτά φτερά κότας. Κι εδώ κάθε βδομάδα αφαιρούσαν ένα φτερό κι έτσι μέτραγαν το χρόνο μέχρι την Ανάσταση. Αυτό το «ημερολόγιο» το ονόμαζαν Κουκουρά. Για το έθιμο της Κυρά Σαρακοστής έχουν γραφτεί και οι παρακάτω στίχοι:
Την κυρά Σαρακοστή
Που’ ναι έθιμο παλιό
οι γιαγιάδες μας την φτιάχναν
με αλεύρι και νερό.
Για στολίδι της φορούσαν
στο κεφάλι ένα σταυρό
μα το στόμα της ξεχνούσαν
γιατί νήστευε καιρό.
Και τις μέρες τις μετρούσαν
με τα πόδια της τα επτά
κόβαν ένα τη βδομάδα
μέχρι να ’ρθει η Πασχαλιά.
ΞΑΝΘΗ
Στη Σταυρούπολη της Ξάνθης, θα τελεστεί και φέτος, στις 12 το μεσημέρι, το έθιμο της καμήλας, στην κεντρική πλατεία του οικισμού. Κατά την τέλεση του δρώμενου, συμμετέχουν οι κάτοικοι, μαζί με τους επισκέπτες, μεταμφιεσμένοι κάνοντας διάφορους ήχους και μουτζουρώνοντας ο ένας τον άλλο, σε μια παρέλαση χρωμάτων και χαράς, με οδηγό ένα ομοίωμα καμήλας κι έναν ενήλικο να παριστάνει τον καμηλιέρη Άραβα. Στο τέλος της πομπής μοιράζονται στους παρευρισκόμενους δωρεάν νηστίσιμα εδέσματα και άφθονο κρασί. Από τις 9 το πρωί, στα δημοτικά διαμερίσματα Γαλάνης, Ολβίου, Αβάτου, Ερασμίου και Μαγγάνων, του δήμου Τοπείρου Ξάνθης, μετά την παρέλαση των καρναβαλιστών, θα προσφερθεί η παραδοσιακή φασολάδα, μαγειρεμένη σε τεράστια καζάνια από τις γυναίκες των οικισμών και χειροποίητη λαγάνα σε παραδοσιακούς, υπαίθριους φούρνους...
Μία ώρα αργότερα, στην κεντρική πλατεία Λεύκης Ξάνθης θα στηθεί ένα παραδοσιακό γλέντι με νόστιμη φασολάδα, ρεβιθάδα και άλλα εκλεκτά νηστίσιμα εδέσματα. Στα 'Αβδηρα της Ξάνθης θα ζωντανέψουν, στις 11:30 το πρωί, παραδοσιακά έθιμα- "γάμοι", "μουντζούρηδες "- ενώ θα παρουσιαστούν σατιρικά θέματα. Μετά το τέλος της παρέλασης, το κοινό θα μπορεί να απολαύσει νηστίσιμα εδέσματα, που θα προσφέρονται στα στέκια των Θρακιωτών, Ποντίων, Σαρακατσάνων και Μικρασιατών, με ανάλογη μουσική.
Στην πόλη της Νάουσας και την Καθαρά Δευτέρα θα κυκλοφορούν ελεύθερα τα μπουλούκια χωρίς το προσωπείο, παρασύροντας τους επισκέπτες σε ένα ξέφρενο γλέντι. Ωστόσο, σε γύρω περιοχές του δήμου Νάουσας (περιοχή "Ρουντίνα", Ανθέμια, περιοχή "Ροδινα" Αγγελοχωρίου, πλατεία Καρατάσου και Γιαννακοχώρι) θα στηθούν από τις 10 το πρωί ένα σωρό εκδηλώσεις όπου κάτοικοι και επισκέπτες θα μπορούν να πετάξουν χαρταετούς και να απολαύσουν τα τοπικά εδέσματα.
ΠΙΕΡΙΑ
Στη Λεπτοκαρυά του νομού Πιερίας, από τις 10:30 το πρωί, θα πραγματοποιηθούν εκδηλώσεις για τα Κούλουμα, ενώ στις 3 το μεσημέρι θα γίνει η παρέλαση των καρναβαλιστών. Σαρακοστιανά εδέσματα θα μοιραστούν, επίσης, στον Πλαταμώνα, το Λιτόχωρο, τη Σκοτίνα, τον Παντελεήμονα και τους Πόρους του νομού Πιερίας, ενώ για τις 6 το απόγευμα, στην πλατεία του Δίου, έχει προγραμματιστεί διαγωνισμός αερόστατου.
ΔΡΑΜΑ
Στις 3 το μεσημέρι, στο δημοτικό διαμέρισμα Χωριστής του δήμου Καλαμπακίου Δράμας, διοργανώνεται μεγάλη καρναβαλική παρέλαση. Το σύνθημα της φετινής παρέλασης είναι: "Να μην λείπει κανείς (εκτός από την κρίση)".
ΝΑΟΥΣΑ
Στην πόλη της Νάουσας και την Καθαρά Δευτέρα θα κυκλοφορούν ελεύθερα τα μπουλούκια χωρίς το προσωπείο, παρασύροντας τους επισκέπτες σε ένα ξέφρενο γλέντι. Ωστόσο, σε γύρω περιοχές του δήμου Νάουσας (περιοχή "Ρουντίνα", Ανθέμια, περιοχή "Ροδινα" Αγγελοχωρίου, πλατεία Καρατάσου και Γιαννακοχώρι) θα στηθούν από τις 10 το πρωί ένα σωρό εκδηλώσεις όπου κάτοικοι και επισκέπτες θα μπορούν να πετάξουν χαρταετούς και να απολαύσουν τα τοπικά εδέσματα.
ΚΟΖΑΝΗ
Στην Κοζάνη, ο δήμος θα προσφέρει νηστίσιμα εδέσματα και χαρταετούς στο πάρκο Αγ.Δημητρίου από τις 3 το μεσημέρι, ενώ στα Γρεβενά στις 11 το πρωί θα γιορτάσουν οι κάτοικοι και οι επισκέπτες τα κούλουμα στην πλατεία Ελευθερίας με χάλκινους ήχους.
ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ
Στην κεντρική πλατεία του Σοχού, στο νομό Θεσσαλονίκης, από το πρωί της Καθαρά Δευτέρας θα ξεκινήσουν οι εκδηλώσεις. Την αρχή θα κάνουν τα μουσικοχορευτικά συγκροτήματα, ενώ στις 2 το μεσημέρι θα εμφανιστούν οι "Κουδουνοφόροι" για να ξεσηκώσουν τους επισκέπτες.ΠΙΕΡΙΑ
Στη Λεπτοκαρυά του νομού Πιερίας, από τις 10:30 το πρωί, θα πραγματοποιηθούν εκδηλώσεις για τα Κούλουμα, ενώ στις 3 το μεσημέρι θα γίνει η παρέλαση των καρναβαλιστών. Σαρακοστιανά εδέσματα θα μοιραστούν, επίσης, στον Πλαταμώνα, το Λιτόχωρο, τη Σκοτίνα, τον Παντελεήμονα και τους Πόρους του νομού Πιερίας, ενώ για τις 6 το απόγευμα, στην πλατεία του Δίου, έχει προγραμματιστεί διαγωνισμός αερόστατου.
ΠΕΛΛΑ
Στην πόλη της Σκύδρας, στην Πέλλα, από τις 10:30 το πρωί στην πλατεία Δημοκρατίας, ο δήμος θα μοιράσει φασολάδα, λαγάνα, άφθονο κρασί στους επισκέπτες, οι οποίοι θα χορέψουν με μουσική από τα τοπικά συγκροτήματα.
ΘΑΣΟΣ
Στην Παναγιά Θάσου διοργανώνονται λαογραφικές και διονυσιακές εκδηλώσεις. Οι κάτοικοι τιμούν τον αρχαίο θεό Διόνυσο, με ποικίλες εκδηλώσεις, παρέλαση αρμάτων, παραδοσιακούς χορούς και τραγούδια.
Τα κούλουμα είναι αλλιώς η Καθαρά Δευτέρα.
Ετυμολογικά για την λέξη «Κούλουμα» υπάρχουν πολλές εκδοχές ως προς την προέλευση και τη ερμηνεία.
Ο πατέρας της ελληνικής λαογραφίας, Νικόλαος Πολίτης, υποστηρίζει ότι η λέξη προέρχεται από το λατινικό «cuuiulus», που σημαίνει αφθονία, αλλά και τέλος. Τα κούλουμα εκφράζουν, δηλαδή, τον επίλογο της Αποκριάς και παράλληλα την έναρξη της περιόδου της Σαρακοστής (σαράντα ημέρες για το Πάσχα).
Ο πατέρας της ελληνικής λαογραφίας, Νικόλαος Πολίτης, υποστηρίζει ότι η λέξη προέρχεται από το λατινικό «cuuiulus», που σημαίνει αφθονία, αλλά και τέλος. Τα κούλουμα εκφράζουν, δηλαδή, τον επίλογο της Αποκριάς και παράλληλα την έναρξη της περιόδου της Σαρακοστής (σαράντα ημέρες για το Πάσχα).Μια άλλη εξίσου πιθανή θεωρία θέλει τα κούλουμα να προέρχονται από την, επίσης λατινική, λέξη «columna» –που σημαίνει κίονας, κολώνα– κι αυτό γιατί οι Αθηναίοι συνήθιζαν να γιορτάζουν την Καθαρή Δευτέρα στις «κολώνες», δηλαδή στις Στήλες του Ολυμπίου Διός, χωρίς φυσικά να ξεχνούν να πάρουν μαζί τους το χάρτινο σύνεργο του υπαίθριου παιχνιδιού, που τελικά επικράτησε ως έθιμο.Η Καθαρά Δευτέρα ονομάστηκε έτσι από τον χριστιανικό λαό και σημαίνει πνευματική και σωματική “κάθαρση”. Επίσης, μια άλλη εκδοχή είναι πως ονομάστηκε έτσι επειδή οι νοικοκυρές καθάριζαν τα σκεύη τους όλη μέρα από το φαγοπότι της αποκριάς.
«Μυρίζει» αποκριά στη Θεσσαλονίκη, με τη διοίκηση του κεντρικού δήμου να προγραμματίζει για το Σάββατο, 25 Φεβρουαρίου, εκδήλωση με τίτλο «Ζωγραφίζω το χαρταετό μου», στο φουαγιέ του νέου δημαρχιακού μεγάρου.
Τα παιδιά με τους γονείς τους θα έχουν την ευκαιρία να ζωγραφίσουν χαρταετούς, τους οποίους θα πάρουν μαζί τους για να τους «πετάξουν» την Καθαρά Δευτέρα, να κατασκευάσουν αποκριάτικες μάσκες και να χορέψουν γύρω από το γαϊτανάκι.
Τους λιλιπούτειους επισκέπτες του δημαρχείου θα τους υποδεχτούν ξυλοπόδαροι και θα τους διασκεδάσει κουκλοθέατρο με κούκλες μάπετ.
Την οργάνωση και επιμέλεια της εκδήλωσης θα αναλάβει καλλιτεχνική παιδαγωγική ομάδα.
Μια ημέρα νωρίτερα, στις 24 Φεβρουαρίου, στην πλατεία Αριστοτέλους, θα διοργανωθεί από τις 12 το μεσημέρι έως τις 6 το απόγευμα, αποκριάτικη εκδήλωση για τους μαθητές του δήμου Θεσσαλονίκης.
Θα πάρουν μέρος μαθητικά μουσικά συγκροτήματα και η φιλαρμονική ορχήστρα του δήμου και θα μοιραστούν αποκριάτικα είδη στα παιδιά.
Το ΟΞΥΓΟΝΟ (Ολύμπου 81, Θεσσαλονίκη) προσκαλεί τους μικρούς του φίλους σε μία εκδήλωση γεμάτη φαντασία, γνώση και δημιουργικότητα, το Σάββατο 25 Φεβρουαρίου 2012, στις 12.30 το μεσημέρι.
Το Σάββατο… του καρναβαλιού!
Ο συγγραφέας Άρης Δημοκίδης προσκαλεί τα παιδιά σε ένα μεσημέρι γεμάτο διασκέδαση και γνώσεις! Με αφορμή βιβλία που μιλούν για μεταμφιέσεις, καρναβάλια, σκανδαλιές και πάρτι, η παρέα θα παίξει παιχνίδια, θα πάρει μέρος σε επιμορφωτικά κουίζ (μαθαίνοντας πράγματα για την κουλτούρα πολλών ξένων χωρών αλλά και της Ελλάδας), θα τραγουδήσει, θα ζωγραφίσει και θα δει ενδιαφέρουσες προβολές.
Και στο τέλος, με τη βοήθεια και καθοδήγηση του συγγραφέα, τα παιδιά θα γίνουν παραμυθάδες: θα φτιάξουν μια ολοκαίνουρια, δική τους αποκριάτικη ιστορία – με ήρωες τους εαυτούς τους!
Η συμμετοχή είναι δωρεάν και θα τηρηθεί σειρά
προτεραιότητας. Κατά τη διάρκεια διεξαγωγής της εκδήλωσης, οι γονείς
μπορούν να παραμείνουν στο ΟΞΥΓΟΝΟ, όπου μπορούν να πιουν τον καφέ ή το
τσάι τους, ή να επιστρέψουν μετά τη λήξη της.
• Για περισσότερες διευκρινίσεις και κρατήσεις θέσεων μπορείτε να επικοινωνείτε στο τηλ. 2310-260085 και στο email info@oxygono-metaixmio.gr
• Για περισσότερες διευκρινίσεις και κρατήσεις θέσεων μπορείτε να επικοινωνείτε στο τηλ. 2310-260085 και στο email info@oxygono-metaixmio.gr
NOESIS
Σάββατο 25 Φεβρουαρίου 2012 | 11:00-14:0
6ο χλμ. Οδού Θεσσαλονίκης - Θέρμης
570 01 Θέρμη
T: 2310 483000
F: 2310 483 020
E:info@noesis.edu.gr
W: www.tmth.edu.gr
Εορταστικό πολυθεματικό πρόγραμμα με κύριο άξονα τα παιδιά όλου του κόσμου . Μουσικοκινητικά δρώμενα, εικαστικές παρεμβάσεις, χορευτικές και μουσικές πινελιές απ΄ όλο τον κόσμο!!!
θα χορέψουμε το γαϊτανάκι, την ταραντέλα, χορούς απ’ όλο τον κόσμο, θα τραγουδήσουμε χαρούμενα αποκριάτικα τραγούδια!!!
θα φτιάξουμε μάσκες και αποκριάτικες κατασκευές και θα γευτούμε όλοι μαζί τα νηστίσιμα της Σαρακοστής!!!
Αποκριάτικο Πάρτυ «Με μια βόλτα στον κόσμο»
Παιδικό Μουσείο Θεσσαλονίκης
Κυριακή 19 Φεβρουαρίου 2012 | 11.00 - 13.00
Γρηγορίου Λαμπράκη & Κλεάνθους 57, Άνω Τούμπα
(Κέντρο Πολιτισμού Θεσσαλονίκης)
Τ:
W: www.paidikomouseio.gr
Η Τσικνοπέμπτη είναι μια ετήσια τελετή, της οποίας η αρχή χάνεται μέσα στους αιώνες. Είναι η μέρα που τρώγεται κρέας. Η λέξη Τσικνοπέμπτη προέρχεται από τις λέξεις "τσίκνα" (η μυρωδιά του καμένου ψημένου κρέατος) και "Πέμπτη", και γιορτάζεται την Πέμπτη που ειναι 11 μέρες πριν την Καθαρά Δευτέρα. Είναι μια μέρα χαράς αλλά και προετοιμασίας για τους Ελληνορθόδοξους χριστιανούς, καθώς η 40-ήμερη περίοδος της Σαρακοστής πριν το Πάσχα πλησιάζει. Σε κάποια μέρη στην Ελλάδα, ιδιαίτερα στην επαρχεία της Πελοπονήσσου, την εβδομάδα της Τσικνοπέμπτης, οι άνθρωποι σφάζουν τα γουρούνια τους και ετοιμάζουν νόστιμους μεζέδες: "πηχτή", "ομάτια", "τσιγαρίδες", λουκάνικα, κτλ.
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)
